Hazır Köfte Neden Şişer? Tabağa Gelen Küçük Sürprizin Bilimsel Hikâyesi Çocukken Ankara’da mahalle kasabının önünden geçerken en çok dikkatimi çeken şeylerden biri, vitrindeki köftelerin o düzgün şekliydi. Evde annemin yaptığı köfteler biraz daha farklı olurdu; kimi zaman büyük, kimi zaman küçük, bazen de pişerken hafifçe dağılırdı. Ama kasaptaki veya marketteki hazır köfteler sanki aynı kalıptan çıkmış gibi dururdu. Yıllar sonra ekonomi okurken ve veriyle uğraşmaya başladığımda, aslında gıda sektöründe de tıpkı ekonomide olduğu gibi görünmeyen birçok değişken olduğunu fark ettim. Bir ürünün fiyatı, raf ömrü ve görünümü kadar tüketiciye verdiği his de hesaplanıyordu. Hazır köfte alıp tavaya attığınızda bazen karşılaştığınız…
Yorum BırakEnerji Dolu Anlar Yazılar
“Dinimizde kırklanma nasıl olur” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık. Dinimizde kırklanma nasıl olur? Kayseri’de kırk günün içinde kaybolan bir hikâye Bir gece hastane koridorunda başlayan uzun bekleyiş O geceyi hâlâ unutamıyorum. Kayseri’nin soğuğu camlara vururken hastane koridorunda oturmuş, ellerim cebimde, gözlerim tavana takılı kalmıştı. İçeride annem vardı… artık kendi annem değil, yeni bir anne olan eşim. O an içimde garip bir kırılma vardı; hem korkuyordum hem de tuhaf bir mutlulukla titriyordum. Bebek doğduğunda ilk hissettiğim şey sevgi değil, şaşkınlıktı. Sanki dünya bir anda küçülmüş, tüm sesler bir odanın içine sıkışmıştı. Hemşire bebeği getirdiğinde ellerim titredi.…
Yorum BırakAhmet Mekin ve Suzan Avcı Kardeş mi? Kaynakların Kıtlığı, Seçimler ve Ekonomik Bağlantılar Üzerinden Bir Bakış İnsan hayatının her alanında olduğu gibi bilgi dünyasında da kaynaklar sınırlıdır. Zamanımız, dikkatimizi verdiğimiz konular ve doğru bilgiye ulaşmak için harcadığımız çaba belirli bir bütçe gibidir. Her seçim, başka bir seçeneğin geride bırakılması anlamına gelir. Bu nedenle bazen basit görünen bir soru, aslında daha geniş toplumsal ve ekonomik düşünme biçimlerinin kapısını aralayabilir. “Ahmet Mekin ve Suzan Avcı kardeş mi?” sorusu da yalnızca iki sanatçının biyografik ilişkisini araştırmakla sınırlı değildir; aynı zamanda insanların bilgiye nasıl ulaştığını, söylentilerin nasıl yayıldığını, algıların nasıl şekillendiğini ve toplumsal kaynakların…
Yorum Bırak9 yaşındaki köpek yaşlı mı? Yaş kavramına farklı açılardan bakmak “9 yaşındaki köpek yaşlı mı?” sorusu, aslında sadece bir yaş hesabı yapmaktan çok daha fazlasını ifade eder. Bir köpeğin hayatındaki dönemi anlamaya çalışırken biyoloji, ırk özellikleri, yaşam koşulları ve duygusal bağ gibi birçok faktörü birlikte değerlendirmek gerekir. Çünkü köpeklerde yaşlanma, insanlarda olduğu gibi tek bir rakamla açıklanabilecek kadar basit değildir. Konya’da yürüyüş yaparken karşılaştığım köpek sahiplerinin çoğu benzer bir soruyu soruyor: “Benim köpeğim artık yaşlandı mı?” İçimdeki mühendis tarafı hemen verileri düşünmeye başlıyor; yaş, kilo, genetik yapı, sağlık geçmişi ve yaşam süresi gibi ölçülebilir konular öne çıkıyor. Ancak içimdeki insan…
Yorum BırakTaşınmazın Gerçek Değeri Ne Demek? Siyasal Bir Perspektiften Mülkiyet, İktidar ve Toplumsal Düzen Analizi Bugünün konusu Taşınmazın gerçek değeri ne demek. Cafu olarak bu başlığı sade başlıklarla sizlere sunuyoruz. Bir taşınmazın gerçek değerini anlamaya çalışırken aslında yalnızca bir arsanın, evin ya da binanın ekonomik karşılığını tartışmayız. Bir taşınmazın değeri; toplumun nasıl örgütlendiği, iktidarın kaynakları nasıl dağıttığı, kurumların ne kadar güvenilir olduğu ve yurttaşların geleceğe dair ne kadar umut taşıdığıyla doğrudan ilişkilidir. Güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine düşünen herkesin karşısına şu soru çıkar: Bir mülkün gerçek değeri yalnızca piyasada oluşan fiyat mıdır, yoksa o fiyatın arkasında görünmeyen siyasal süreçler de…
Yorum BırakHangi sabun saç boyasını akıtır konusunda bilgi toplamak isteyenler için Cafu tarafından hazırlanmış özel içerik. Hangi Sabun Saç Boyasını Akıtır? Kaynakların Kıtlığı, Seçimlerin Sonuçları ve Saç Renginin Ekonomisi Bazen en sıradan görünen tercihler bile aslında ekonomik bir kararın küçük bir yansımasıdır. Bir sabun seçmek, yalnızca temizlik ihtiyacını karşılamak değildir; bütçeyi, zamanı, beklentiyi ve gelecekte ortaya çıkabilecek sonuçları hesaba katmayı gerektiren küçük bir kaynak yönetimi problemidir. Çünkü insan hayatında hiçbir kaynak sonsuz değildir. Para, zaman, enerji ve hatta saçın doğal yapısı bile sınırlıdır. Bu nedenle “hangi sabun saç boyasını akıtır?” sorusu yalnızca bir bakım önerisi değil, aynı zamanda tüketici davranışlarını, piyasa…
Yorum BırakBiyolojik Psikoloji Nedir? Ekonomik Kararların Görünmeyen Biyolojik Temelleri Sevgili ziyaretçiler, Cafu tarafından hazırlanan bu yazıda Biyolojik psikoloji nedir konusu özenle işlendi. Kaynakların sınırlı olduğu, zamanın geri alınamadığı ve her seçimin başka bir ihtimalden vazgeçmek anlamına geldiği bir dünyada yaşıyoruz. Bir insanın neden tasarruf yaptığını, neden anlık tüketime yöneldiğini, neden riskli yatırımlara girdiğini ya da neden ekonomik kriz dönemlerinde farklı davranış biçimleri sergilediğini anlamaya çalışırken yalnızca rakamlara bakmak çoğu zaman yeterli değildir. İnsan kararlarının arkasında görünmeyen bir sistem çalışır: duygu, hafıza, korku, ödül beklentisi ve biyolojik süreçler. Ekonomi çoğu zaman insanı rasyonel seçimler yapan bir aktör olarak ele alır. Ancak gerçek…
Yorum BırakKorteksin Faydaları Nelerdir? Ekonomik Kararların Görünmeyen Merkezi Üzerine Bir Analiz Kaynakların sınırlı, ihtiyaçların ise sürekli arttığı bir dünyada her insan aslında hayatı boyunca ekonomik seçimler yapar. Hangi işe zaman ayıracağımız, hangi bilgiye yatırım yapacağımız, hangi riskleri göze alacağımız ve geleceğe ne kadar kaynak aktaracağımız yalnızca finansal hesaplarla açıklanamaz. İnsan zihni; geçmiş deneyimleri, geleceğe dair beklentileri ve içinde bulunduğu koşulları değerlendirerek karar verir. Bu noktada beynin en karmaşık bölgelerinden biri olan korteks, bireysel ve toplumsal ekonomik davranışların arkasındaki önemli mekanizmalardan biri olarak karşımıza çıkar. Korteksin faydaları yalnızca biyolojik işlevlerle sınırlı değildir. İnsanların analiz yapabilmesi, planlama gerçekleştirebilmesi, riskleri değerlendirebilmesi ve uzun vadeli…
Yorum BırakTepki Kuvvet Nedir? Günlük Hayattan Bilimsel Açıklamalarla Anlamak Tepki kuvvet nedir? Günlük hayatta farkında olmadan sürekli karşılaştığımız fizik olaylarından biri tepki kuvvetidir. Bir sandalyeye oturduğumuzda sandalyenin bizi taşıması, yere bastığımızda yerin ayağımızı yukarı doğru itmesi ya da duvara elimizle ittiğimizde elimizde bir baskı hissetmemiz aslında tepki kuvvetinin sonuçlarıdır. Peki tepki kuvveti nedir? En basit anlatımıyla tepki kuvveti, bir cismin başka bir cisme uygulanan kuvvete karşı gösterdiği karşı kuvvettir. Fizikte bu durum, Newton’un üçüncü hareket yasası ile açıklanır: Her etkiye karşı eşit büyüklükte ve zıt yönde bir tepki oluşur. Bu ifade ilk bakışta biraz karmaşık görünebilir. Ancak günlük hayattan küçük örneklerle…
Yorum Bırak“Michael Oher ailesi ile küs mü” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık. Michael Oher ailesi ile küs mü? Geçmişten bugüne uzanan karmaşık bir aile hikâyesi Michael Oher ailesi ile küs mü? sorusu, yalnızca ünlü bir sporcunun özel hayatına duyulan meraktan ibaret değil. Aynı zamanda aile bağlarının, güven duygusunun ve insanların hayatlarında yaşadığı kırılma noktalarının ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini gösteren önemli bir konu. Amerikan futbolunun tanınmış isimlerinden biri olan Michael Oher, hayat hikâyesiyle milyonlarca insana ilham verdi. Ancak başarı hikâyelerinin arkasında her zaman sadece mutluluk ve zafer bulunmuyor. Bazen geçmişten gelen sorunlar, bugün kurulan ilişkileri ve…
Yorum Bırak